Wat is holacratie?
Holacratie is een compleet besturingssysteem voor de organisatie, waarbij flexibiliteit en aanpassingsvermogen ingebed worden in het hart van de organisatie. De naam verwijst naar besturing door de ‘holarchie’, of de natuurlijke structuur van de organisatie. Het holacratische besturingssysteem bestaat uit drie elementen:
- een organisatiestructuur,
- een overlegstructuur en
- een drietal principes voor dynamische sturing.
De holacratische organisatiestructuur bestaat uit zelf-organiserende cirkels die dubbel-gelinkt zijn met elkaar. De dubbele link bestaat uit een ‘lead link’, die stuurt op resultaten, en een ‘representative link’, of kortweg ‘rep link’, die zorg draagt voor de gezondheid van de cirkel. Zelf-organisatie geschiedt via de overlegstructuur, waarin onderscheid wordt gemaakt tussen het operationele proces (het werk) en het beleidsmatige proces (de organisatie van het werk). Elke cirkel kent daarom korte dagelijkse updates en een wekelijks werkoverleg waarin op effectieve wijze wordt afgestemd over de inhoud, door informatie uit te wisselen en door operationele besluiten te nemen.
Naast de dagelijkse updates en werkoverleggen komt de cirkel op minder frequente basis (bijv. maandelijks) bijeen voor het roloverleg. In dit overleg staan het formele beleid en de rollen en verantwoordelijkheden centraal. Deze worden via Integratieve Besluitvorming (in lijn met het principe van Nooit de brandstof meter weg stemmen) gecreëerd, gewijzigd of geschrapt. Het doel is om de actuele spanningen op werkbare wijze te adresseren, in overeenkomst met de drie principes van dynamisch sturen:
- Besluiten worden gebaseerd op actuele spanningen (wat is, niet wat als)
- Elk besluit kan op elk moment herzien worden
- Het doel is een werkbaar besluit, niet het ‘beste’ besluit (want dat ontstaat gaandeweg, als nieuwe informatie wordt geïntegreerd in het besluit)
De combinatie van deze drie principes neemt veel ‘ruis’ weg en helpt de organisatie om snelle, werkbare besluiten te nemen en vervolgens op basis van actuele gegevens bij te blijven sturen. Het onderscheid tussen het werkoverleg en het roloverleg maakt een meer gefocuste en effectieve overlegcultuur mogelijk, waardoor de kwaliteit van zowel het operationele als het beleidsproces sterk verbeterd worden.
