Spiral Dynamics
Spiral Dynamics is een wetenschappelijke theorie gebaseerd op het werk van de Amerikaanse psycholoog Dr. Clare W. Graves (1914-1986). Het model beschrijft hoe de mens zich zowel individueel als collectief ontwikkelt in reactie op steeds complexer wordende levens- omstandigheden. Voor organisaties geldt, dat naarmate de omgeving en de markt complexer worden, ze nieuwe waarden en manieren van organiseren ontwikkelen om met die omgeving om te gaan. In deze ontwikkeling bewegen organisaties zich door een aantal opeenvolgende waardenpatronen, welke zich vertalen in gedrag en in organisatiestructuren die steeds beter in staat zijn om met complexiteit om te gaan.
Deze veranderende levensomstandigheden en hun bijbehorende waardenpatronen, ook wel 'value memes' genoemd, krijgen in het Spiral Dynamics-model een kleur toegewezen. Hoewel het huidige aantal bekende waardenpatronen acht bedraagt, kent het ontwikkelingsmodel een open einde, aangezien de mens zich nog volop blijft ontwikkelen in antwoord op veranderende levensomstandigheden. Dit in tegenstelling tot de meer bekende 'pyramide van Maslow', welke een vast aantal niveau's kent. Daarnaast onderscheidt Spiral Dynamics zich van het model van Maslow door verband te leggen tussen waarden- patronen en de levensomstandigheden waarbinnen die ontstaan.
Hieronder volgt een korte beschrijving van de opeenvolgende waardenpatronen, of vMemes, zoals ze zich achtereenvolgens ontwikkelen in antwoord op veranderende levensomstandigheden:
Beige - overlevings-gedreven
Het eerste, minst complexe en meest instinctieve waardenpatroon. Komt eigenlijk niet voor in organisaties.
Paars - zekerheids-gedreven
Ontstaat in antwoord op onvoorspelbare omstandigheden, waarbij verlangd wordt naar stabiliteit en zekerheid en vertrouwd wordt op de wijsheid van de ‘wijze oude mannen’ (of vrouwen). In deze organisatie wordt er veel belang gehecht aan symbolen, rituelen en tradities.
Rood - machts-gedreven
Ontstaat in antwoord op omstandigheden waarin we moeten vechten om te overleven. In deze organisatie wordt vertrouwd op macht en dwang; het gaat erom dat de ander doet wat jij wilt dat hij of zij doet.
Blauw - orde-gedreven
Ontstaat in antwoord op onstabiele, turbulente omstandigheden en brengt orde en structuur. In deze organisatie is er één beste manier om dingen te doen en dienen we ons te schikken in onze rol, waarna we er later de vruchten van plukken.
Oranje - succes-gedreven
Ontstaat in antwoord op stabiele sociale omstandigheden waarin er kansen liggen die niet aangegrepen worden. In deze organisatie vinden we een streven naar verbetering en vooruitgang en een grote creatieve energie waarmee de strijd met concurrenten wordt aangegaan.
Groen - mens-gedreven
Ontstaat in antwoord op doorgeslagen individualisering en materialisme. In deze organisatie ligt de focus bij de mens en de relaties met anderen. Mensen streven ernaar zichzelf te verwerkelijken en doen dat in een klimaat van vertrouwen, openheid en het delen van hun gevoelens en emoties.
Geel - proces-georiënteerd
Ontstaat in antwoord op crises, toenemende complexiteit en een behoefte aan functionaliteit en effectiviteit. In deze organisatie ligt de focus op processen, capaciteiten en het leerproces en spelen kennis en expertise een grote rol.
Turquoise - heelheids-georiënteerd
Ontstaat in antwoord op fragmentatie en ervaart zichzelf als deel van een onderling verbonden, holistisch systeem. Vooralsnog zeldzaam in organisaties.
Contact en meer informatie
Realize! gebruikt Spiral Dynamics direct en indirect in al zijn diensten. Voor een Spiral Dynamics cultuurscan kunt u terecht bij de dienst Meten & monitoren. Als u geïnteresseerd bent in meer informatie of een workshop over Spiral Dynamics kunt u contact met ons opnemen via info@realize.nl.
Spiral Dynamics wordt steeds meer gebruikt binnen organisaties, m.n. op het gebied van verandermanagement en leiderschap. Bezoek voor meer informatie de Nederlandse website van Spiral Dynamics Integral, waar u zich ook kunt inschrijven voor opleidingen en andere evenementen.
